Yatırım Teşvik Belgesi

Yatırım Teşvik Belgesi nedir?

Yatırım Teşvik Belgesi, Türkiye'de yapılacak bir yatırımın devlet desteklerinden yararlanabilmesi için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen resmî belgedir. Komple yeni yatırım, tevsi (kapasite artışı), modernizasyon, ürün çeşitlendirme ve entegrasyon yatırımları kapsama girebilir.

Belgenin sağladığı destekler yatırımın girdiği programa, bölgesine, tutarına ve niteliğine göre değişir. 30 Mayıs 2025'te yürürlüğe giren 9903 sayılı Karar ile eski sistem kaldırıldı ve destekler üç başlıkta yeniden düzenlendi.

Yeni sistemde teşvik programları

9903 sayılı Karar desteği üç katmanda kurgular: proje bazlı Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi (Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi, Stratejik Hamle), Sektörel Teşvik Sistemi (Öncelikli ve Hedef yatırımlar) ve yatırım yerine göre uygulanan bölgesel teşvikler.

Kaynak: 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar, m.15, m.16, m.20 · Tüm programlarda KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti ve yatırım yeri tahsisi de uygulanabilir.

Destek unsurları

Belge kapsamında yararlanılabilecek başlıca unsurlar aşağıdadır. Hangi unsurların uygulanacağı yatırımın programına ve bölgesine göre belirlenir.

1. KDV istisnası

   Belgede kayıtlı yerli ve ithal makine-teçhizatın alımında KDV ödenmez. İstisna yalnızca makine-teçhizat listesinde yer alan kalemlere uygulanır.

   %0 KDVbelgeli makine-teçhizat alımında

2. Gümrük vergisi muafiyeti

   İthal edilen makine-teçhizatta gümrük vergisi %0 uygulanır. Muafiyet için GTİP ve teknik özelliklerin listedeki kayıtla uyumlu olması gerekir.

   %0gümrük vergisi oranı

3. Vergi indirimi

   Yatırımdan elde edilen kazanç, yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %60 indirimli kurumlar veya gelir vergisine tabi olur. Katkı tutarının %50'sine kadarı diğer faaliyet kazançlarına da uygulanabilir.

   %20–50yatırıma katkı oranı (programa göre)

4. Sigorta primi işveren hissesi desteği

   Yatırımla sağlanan ilave istihdam için, işveren hissesinin asgari ücrete karşılık gelen kısmı 6. bölgede tamamen, diğer bölgelerde %50 oranında Bakanlık bütçesinden karşılanır.

   1–12 yılbölgeye göre süre

5. Sigorta primi desteği

   6. bölgede gerçekleştirilen yatırımlar için ayrıca uygulanan bölgesel destek unsurudur.

   6. bölgebölgesel teşvik

6. Faiz veya kâr payı desteği

   En az bir yıl vadeli TL yatırım kredisinin, sabit yatırım tutarının %70'ine kadar olan kısmı için ödenen faizin bir bölümü karşılanır. Oran programa göre değişir.

   %70sabit yatırıma kadar kredi

7. Makine desteği

   Hamle programlarında, birim fiyatı Karar'da belirlenen eşiğin (2 milyon TL) üzerindeki makine-teçhizat bedelinin %25'i hibe olarak ödenir. Makine desteği alan yatırım faiz desteği alamaz.

   %25hibe · 240 M TL'ye kadar

8. Yatırım yeri tahsisi

   Uygun yatırımlar için kamuya ait taşınmazların ilgili mevzuat çerçevesinde yatırımcıya tahsis edilmesidir.

   Arsakamu taşınmazı

Kaynak: 9903 sayılı Karar m.4, m.15, m.16, m.18, m.20 · Makine desteği üst sınırı Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesi'nde sabit yatırım tutarının %15'i ve 240 milyon TL, Stratejik Hamle'de %15 ve 180 milyon TL.

SGK işveren hissesi desteği süreleri

Yatırım bölgesi geliştikçe destek süresi kısalır. 6. bölgede hem süre en uzun hem de işveren hissesinin asgari ücrete karşılık gelen kısmının tamamı karşılanır.

Kaynak: 9903 sayılı Karar, m.18 · Destek, tamamlama vizesi yapılmış belgede kayıtlı istihdamı aşmamak kaydıyla ilave istihdam için uygulanır.

Başvurudan kapanışa süreç

Teşvik belgesi tek seferlik bir başvuru değildir; yatırım boyunca takip edilmesi ve gerektiğinde güncellenmesi gerekir.

1. 01

   Ön analiz

   Yatırım konusu, bölge, tutar ve istihdam planına göre en avantajlı program belirlenir; destek etkisi hesaplanır.

2. 02

   E-TUYS başvurusu

   Başvuru, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın elektronik sistemi E-TUYS üzerinden yapılır; makine-teçhizat listeleri bu aşamada kurgulanır.

3. 03

   Yatırım dönemi

   KDV istisnası ve gümrük muafiyeti, belgeye kayıtlı listelere göre kullanılır; her alım kayıt altına alınır.

4. 04

   Revize

   Tutar, ürün, kapasite veya süre değişikliklerinde belge zamanında revize edilir.

5. 05

   Hamle ödemeleri

   Hamle programlarında faiz ve makine desteği ödemeleri, yeminli mali müşavirin hazırladığı yatırım ilerleme raporuna göre yapılır.

6. 06

   Tamamlama vizesi

   Yatırım bitiminde kapanış dosyası hazırlanır; vergi indirimi ve SGK desteği bu aşamadan sonra tam olarak işler.

Dikkat edilmesi gereken hususlar

• Başvuru öncesi harcamalar. Başvuru tarihinden önce düzenlenen faturalar genel olarak belge kapsamına alınmaz; makine siparişlerinin başvuru takvimiyle birlikte planlanması gerekir.
• Makine-teçhizat listesi. Listede yer almayan kalemlerde KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti uygulanamaz; ithalatta GTİP uyumunun önceden kontrol edilmesi gerekir.
• Revizyon. Yatırım tutarı, kapasite veya ürün değişikliklerinde belgenin zamanında revize edilmemesi, tamamlama vizesinde uyumsuzluğa neden olur.
• Süreler. Süre uzatımı veya tamamlama vizesi başvurusunun zamanında yapılmaması, destek haklarını risk altına sokar.
• Makine desteği ve faiz desteği tercihi. İki destek birlikte kullanılamaz; tercihin yatırımın finansman yapısına göre hesaplanarak yapılması gerekir.

Yeminli mali müşavir raporu

Hamle programlarında faiz ve makine desteği ödemeleri, yeminli mali müşavirin hazırladığı yatırım ilerleme raporuna göre yapılır. Rapor, yatırım harcamasının yapıldığı yılı izleyen yıl Bakanlığa sunulur ve ödeme bu rapordaki tutar üzerinden hesaplanır.

Raporun teşvik dosyasıyla tutarlı olması ödemenin gecikmemesi için önemlidir. Bu raporları yeminli mali müşavirle birlikte, teşvik dosyasının takvimine göre hazırlıyoruz.

Sık sorulan sorular